سفری به دنیای آرامش، سلامت و طبیعت؛ با راهکارهای ساده برای زندگی بهتر در هر فصل از سال.
مجله سبک زندگی رسش یک ماهنامه علمی آموزشی است که محتوای آن بر اساس شرایط و سوالات مطرح در عموم جامعه توسط محققان معتبر حوزه روانشناسی و طب طبیعی برای عموم جامعه آماده می شود. این مجله با هدف ارتقا آگاهی علمی و کاربردی در رابطه با مسائل روز جامعه آماده و خدمت عموم ارائه می شود.
نویسنده: محمد محسن عزیزی
یکی از مشکلاتی که جامعه بشری در طول تاریخ و همیشه به همراه دارد وجود انسان های سودجویی است که از بی اعتقادی و یا خرافات افراطی مردم در زمینه های مختلف سودجویی کردند. این سودجویی هاهیچ موقع ختم نمی شود تا وقتی که میتوان از هراس مردم هم برای کسب منفعت استفاده کرد که نمونه بارز آن مسئله کروناست که طبق داستان سازی های رسانه ها از یک سوپ خفاش پدید می آید و پخش می شود، خفاشی که جان میلیون ها نفر را می گیرد. از خفاش که بگذریم میرسیم به گاو!!
گاوی که این روز ها مردم شرق و جنوب شرق آسیا را نابینا و یا قتل عام می کند که البته منشا این بیماری که قارچ سیاه نام دارد در هندوستان است. در کشور هند اکثرا کشاور و دامدار اند طوری که با خاک، کود حیوانی و حیوانات چهارپا ارتباط زیادی دارند و از طرفی دیگر برخی از مذاهب در هند پرستش چهارپایان به خصوص گاو را را به صورت گروهی در اجتماعات امری مقدس میدانند و همین مسئله موجب می شود که گاو بنده خدا عاملی برای شیوع بیماری قارچ سیاه اول در هند و بعد در کشور های آسیایی شیوع پیدا کند که در حال حاضر در سایه پیک پنجم کرونا در ایران هم تیک حضور فعال خود را زد.
عفونت قارچی به نام “موکورمیکوز” یا “موکورمایکوزیس” یا همان قارچ سیاه، که به طور ویژه سینوسها، بینی، استخوانهای گونه و نواحی بین چشمها و دندانها را هدف حمله قرار میدهد. علت نامگذاری آن نیز ظهور لکه سیاهی است که بینی بیماران را فرا میگیرد. این عفونت ترسناکترین و خطرناکترین بیماری قارچی سیستمیک است که در حالت عادی، ابتلاء به آن ساده نیست شاید بهتر است بگوییم که در بسیاری از موارد ابتلاء به آن غیرممکن است چرا که سیستم ایمنی بدن انسان در عادی ترین حالت هم در مقابل آن مقاوم است. راه های انتقال این بیماری از طریق استنشاق، بردیگی و زخمهای پوستی است که وارد بدن انسان میشود، اما از طرفی فرد به فرد قابل سرایت نیست که یعنی واگیردار نیست و البته با توجه به اینکه اکثر مردم زندگی شهری ندارند و تماس با حیوانات چهارپا، کود حیوانی، خاک و… ندارند و خدا رو شکر گاو پرست در کشور نداریم، امکان شیوع این بیماری بسیار کم است.
علائم و نشانههای قارچ سیاه مربوط به محل آلودگی است یعنی عفونت معمولاً از دهان یا بینی شروع میشود و از طریق چشم وارد سیستم عصبی مرکزی میشود. تورم یک طرفه صورت، سردرد، احتقان در بینی و سینوس، ضایعات سیاه به سرعت در حال رشد در سرِ بینی یا قسمت فوقانی دهان، تب و تورم چشم میتواند در اثر سینوس یا مغز ایجاد شود. ممکن است چشمها برآمده باشند. درد و قرمزی اطراف چشم و ریزش اشک، تاری دید و دوبینی، اختلال حافظه، درد و قرمزی و ترشح و انسداد بینی، خونریزی از منافذ بدن، درد صورت، تورم، بیحسی بعضی از نواحی بدن که قبلاً وجود نداشته و یا بیمار دچار آن بوده ولی به ناگهان شدت پیدا کرده است. تب، سرفه، درد قفسه سینه و دشواری در تنفس یا خلط خونی، میتواند در هنگام درگیری ریه ایجاد شود. شکم درد، حالت تهوع، استفراغ و خونریزی میتواند در هنگام درگیری دستگاه گوارش ایجاد شود. پوست مبتلا به دلیل از بین رفتن بافت ممکن است به صورت تکهای حساس و مایل به قرمز با مرکز تیره ظاهر شود. ممکن است زخم وجود داشته باشد و بسیار دردناک باشد. حمله به رگهای خونی میتواند منجر به تشکیل لختههای خون و مرگ بافت اطراف به دلیل از دست دادن خونرسانی شود. قارچ سیاه گسترده به طور معمول در افرادی که قبلاً از بیماریهای دیگری که سیستم ایمنی را تضعیف میکند، مشاهده میشود.
دیابت، بهویژه زمانی که این بیماری زیر کنترل نباشد، اچآیوی یا ایدز، سرطان، پیوند سلولهای بنیادی، نوتروپنی (تعداد کم گلبولهای سفید خون)، استفاده بلندمدت از استروئید، استفاده از مواد مخدر تزریقی، سطح بالای آهن در بدن (هموکروماتوز)، وضعیت بد سلامت ناشی از تغذیه نامناسب، سطح نامتعادل اسید در بدن (اسیدوز متابولیک)، تولد زودرس یا وزن کم هنگام تولد.
همچنین اگر پوست دارای آسیبدیدگی مانند سوختگی، بریدگی یا زخم باشد، احتمال ابتلا به موکورمایکوزیس بیشتر میشود.
با راهکارهای پیشگیری از قارچ سیاه آشنا شویم به دلیل اینکه قارچ سیاه مانند ویروس کرونا نیاز به ضعف سیستم ایمنی بدن دارد تا بتواند آسیب جدی وارد کند. بنابراین بهترین راه مقابله با قارچ سیاه، تدابیری است که موجب تقویت سیستم ایمنی بدنمان شود: رعایت بهداشت فردی، مصرف میوه و سبزیجات تازه، ورزش، رابطه جنسی اصولی و منظم، رعایت اصول مزاجشناسی در تغذیه (سردی و گرمیخواریها)، مصرف طبیعی دمنوشهای مفید، اجتناب از مصرف غذاهای مانده.
اگر در مناطق کار و یا زندگی میکنید که پر از گرد و خاک است، ماسک بهداشتی بزنید، استراحت و خواب با کیفیت کافی، عدم استرس، استفاده از رایحههای خوب، مصرف آب و مایعات به میزان مورد نیاز.
نویسنده: شادی شکری
ترس یک واکنش طبیعی و غیرارادی طبیعی بدن و سیستم روانی انسان نسبت به خطرات احتمالی است که فرد را تهدید میکند. فوبیا ترس شدید، بیماریگونه، غیرواقعی، افراطی و طولانیمدت از جسم، شخص، حیوان یا موقعیت است و نوعی اختلال اضطراب است که در زندگی روزمره فرد اختلال ایجاد میکند. فوبیا فرد را از موقعیتی که ممکن است برای فرد ترس ایجاد کند دور میکند و یا اگر فرد در آن موقعیت گیر کند، بهواسطه فوبیا مجبور میشود اضطراب و پریشانی فراوانی را تحمل کند که بسیار آزاردهنده است.
فوبیا برخلاف ترس معمولی که زودگذر و طبیعی است، ترسی ماندگار است و ریشه در ناخودآگاه فرد دارد و یکسری محرک تهدیدکننده و استرسزا ــ به فرض مثال شیوع یک بیماری ــ میتواند هراس ایجاد کند. ایجاد فوبیا ممکن است در بعضی شرایط بیشتر و در بعضی شرایط کمتر مشکل ایجاد کند؛ مثلاً امروزه بهعلت پخش اخبار ناسالم مختلف در فضای مجازی و رسانهها در رابطه با بیماری قارچ سیاه، اطلاعات کاذبی بین مردم در حال شکلگیری است و بهعلت کمبود آگاهی افراد نسبت به این بیماری، یک هراس اجتماعی بهوجود آمده که با فرارسیدن فصل سرد، این هراس روزبهروز بیشتر خواهد شد.
همواره افرادی مدام با استرس و ترس بیشازاندازه ابتلا به این بیماری، زندگی خود را مختل کردهاند که این مسئله موجب میشود تا دیگر افراد مرتبط با شخص دارای فوبیا، آرامآرام زمینه فوبیای ابتلا به قارچ سیاه را پیدا کنند و این ترس مدام از نفری به نفر دیگر منتقل شده تا بسیاری از افراد جامعه دچار این فوبیا شوند.
طبق گفته متخصصان علوم پزشکی، قارچ سیاه بهعلت ضعف سیستم ایمنی بدن بهوجود میآید و رشد میکند و پژوهشگران روانشناسی اثبات کردهاند که یکی از تأثیرات مخرب فوبیا، ضعف سیستم ایمنی بدن است. بنابراین هرچه بیشتر ترس ابتلا به قارچ سیاه یا هر بیماری دیگری که عفونی و ویروسی باشد و برای ورود و از بین بردن بدن نیاز به ضعف سیستم ایمنی بدن داشته باشد، احتمال ابتلا به آن بیماری بیشتر میشود.
بنابراین فرد میتواند با شنیدن یا قرارگرفتن در موقعیت استرسزا، تجربههای بد و فکرِ مدام دربارهی موضوعات، رعبآور و حتی صحبتکردن دربارهی این موضوعات، همه و همه، بیشتر به ترس دامن بزنند؛ پس شخص باید افکار خود را کنترل کند.
فوبیا یکسری نشانههای جسمی و یکسری نشانههای هیجانی دارد.
مشکل در تنفس، افزایش ضربان قلب، احساس تنگی نفس، درد در قفسهی سینه، لرزش، احساس دیوانگی، پیچش در شکم، عرقکردن، نیاز شدید به فرار و… میباشد.
احساس غیرواقعیبودن، ترس از دیوانگی، ترس از دستدادن کنترل، احساس مرگ، آگاهی از اینکه واکنش شدید است، اما فرد قادر به کنترل آن نیست و… میباشد.
همانطور که ترس اثرات مخربی بر سلامت روان دارد، از جمله افسردگی، اضطراب، زودرنجی، هراس، تضعیف حافظه و…، بر سلامت جسمانی هم اثرات مخربی دارد؛ از جمله مشکلات قلبیعروقی، ضعف سیستم ایمنی بدن، ضعف کارکرد کلیهها، تنش عضلانی، سردرد، افزایش وزن، بیخوابی و…
همواره طبیعی است که از موقعیتهایی که در آن احساس ترس و ناامنی دارید، اجتناب کنید؛ اما زمانی که آن ترس تبدیل به فوبیا شود، بهترین کار مواجهشدن با آن است؛ چراکه اگرچه اجتناب در مدتزمان کوتاهی احساس خوبی میدهد، کمکی به درمان نخواهد کرد و از خطر فوبیا جلوگیری نمیکند. فرد هرگز شانس این را پیدا نخواهد کرد که یاد بگیرد چگونه با ترسهایش مقابله کند؛ درنتیجه، ترس در طول زمان در ذهن خطرناکتر و شدیدتر میشود.
بنابراین، مؤثرترین روش غلبه بر فوبیا، مواجهه یا روبهروشدن تدریجی با ترسهاست. تکنیک مواجهه برای غلبه بر فوبیا به این صورت است که فرد آرامآرام و بهتدریج با ترس خود روبهرو میشود و در مقابلش قرار میگیرد. این کار باعث کاهش پاسخهای ترس و اضطراب نسبت به محرک تحریککننده میشود و هدف اصلی این تکنیک، کاهش اجتناب و بهبود کیفیت زندگی فرد است. همچنین در کنار مواجههسازی، باید افکار منفی خود را به چالش بکشید و کنترل کنید و یکسری تکنیک تنآرامی را بیاموزید و به کار ببرید.
نویسنده: افروز قیصر
گروهی را در نظر بگیرید که به مسافرتِ یک منطقه جنگلی میروند و پس از بازگشت از آنها میپرسیم: «سفر چطور بود؟»
همه انسانها برای درک محیط اطرافشان از کانالهای حسی خود استفاده میکنند و این کانالها تأثیرپذیر از محیط هستند. تأثیر محیط، خانواده، جامعه، رسانه و… موجب میشود بهمرور یکی از این حواس قویتر عمل کند و به حس غالب تبدیل شود.
سه کانال اصلیِ بینایی، شنوایی و لامسه در تمام افراد وجود دارد؛ اما غالباً یکی از این کیفیتها را بیشتر بروز میدهند.
بنابراین فرد میتواند با شنیدن یا قرارگرفتن در موقعیت استرسزا، تجربههای بد و فکر مداوم دربارهٔ موضوعات رعبآور، و حتی صحبتکردن دربارهٔ آن موضوعات، بیشتر به ترس خود دامن بزند؛ پس شخص باید افکار خود را کنترل کند.
با شناخت کانالهای حسی میتوانیم ارتباط مؤثری با افراد برقرار کنیم:
همه انسانها برای درک محیط اطرافشان از کانالهای حسی خود استفاده میکنند و این کانالها تأثیرپذیر از محیط هستند. تأثیر محیط، خانواده، جامعه، رسانه و… موجب میشود بهمرور یکی از این حواس قویتر عمل کند و به حس غالب تبدیل شود.
سه کانال اصلیِ بینایی، شنوایی و لامسه در تمام افراد وجود دارد؛ اما غالباً یکی از این کیفیتها را بیشتر بروز میدهند. بهطور مثال، بعضی انسانها ترجیح میدهند اطلاعات را به کمک حس بینایی دریافت کنند، برخی از طریق حس شنوایی به تجزیهوتحلیل میپردازند و برخی نیز با کمک حس لامسه درک و پردازش مینمایند.
گروهی را در نظر بگیرید که به مسافرتِ یک منطقه جنگلی میروند و پس از بازگشت از آنها میپرسیم: «سفر چطور بود؟»
حال که با نحوه برخورد و رفتار با هر سه گروه آشنایی پیدا کردید، یک مطلب تکمیلی و مهم را که در ارتباط مؤثر با هر کدام از کانالهای حسی داشتیم رعایت کنیم و آن الگوبرداری و مدلسازی از مخاطب است؛ برای آنکه به فرد نشان دهید که روحیه و احساسات او را درک میکنید و حس همزادی و احساس مشترک بیشتری به وجود آید، از لحن، وضعیت جسمانی، واژهها، طنین کلمات و… فرد مقابل استفاده کنید.
قصد ما برقراری ارتباط، نفوذ و صمیمیت و انتقال پیام مثبت است، انعطافپذیری ما در روابط با افراد، از ارکان مهم تأثیرگذاری به شمار میروند، پس خوب است که مهارت تشخیص کانال حسی را در خود تقویت کنیم و از شکستهایی که در روابطمان ممکن است اتفاق بیفتد، جلوگیری کنیم.
نویسنده: بهناز جوادی
سالیان زیادی است که دمنوشها در زندگی بشر استفاده شده و بهبود و حتی درمان بیماریهای متعدد بهصورت سنتی به آنها نسبت داده شده است. فصول سال و خوراکیها دارای مزاج هستند و با توجه به نوع آن میتوان دمنوش مفید فصل را انتخاب نمود.
فصل پاییز مزاج سرد و خشکی دارد. در این فصل شاهد تغییرات دمای زیادی هستیم که سبب بروز خشکی مخاط، آلرژی، مشکلات ریوی و گوارشی میگردد. همچنین، بیشترین میزان مزاج سودا در این فصل بروز میکند که افراد دارای غلبهٔ این مزاج، مستعد انواع بیماریها و خوابهای پریشان هستند.
بنابراین، دمنوشهای گیاهی که طبع گرم دارند برای این فصل بسیار مناسب هستند؛ بهعنوان مثال: نعناع، بومادران، رزماری و گل گاوزبان.
این دمنوش دارای طبیعت گرم بوده و به سلامتی، تقویت ریه، تقویت قلب و سرزندگی شما در فصل پاییز کمک شایانی میکند. نعناع رفعکنندهٔ بلغم و سودا است. نوشیدن آن علاوه بر بهبود عملکرد سیستم گوارشی و ایمنی بدن باعث قوی شدن ریه و در نتیجه بهبود مشکلات تنفسی مثل آسم، آلرژی و سرفه میشود که این به علت خاصیت ضدالتهابی (حاوی اسید رزمارینیک) این گیاه دارویی است. دمنوش نعناع برای افزایش آرامش روحی و ریلکسشدن عضلات مفید میباشد، با هضم بهتر غذا، تقویت معده و افزایش سلامت رودهها، علائم سندروم رودهٔ تحریکپذیر (IBS) را کاهش میدهد. همچنین بهخاطر دارا بودن خاصیت ضدمیکروبی برای پیشگیری از سرماخوردگی عالی عمل میکند.
این گیاه دارویی از نظر طب قدیم ایرانی دارای مزاجی گرم و تر است. تقویتکنندهٔ اعصاب و روان و مفرح (نشاطآور) میباشد. از این جهت برای رفع افسردگی پاییزه بسیار مفید است. برای بهبود تنگی نفس، سرماخوردگی، برونشیت و گلودرد مؤثر بوده و به دلیل لعاب فراوانی که این دمکرده دارد، برای تطفیف نای و حنجره مفید واقع میشود (رفع خشکی زیادِ حاصل از این فصل). گل گاوزبان در درمان بیماریهای سوداوی و سنگ مثانه و کلیه مؤثر است.
این دمنوش با عطر و طعم دلانگیز، طبع گرمی دارد. پاییز به علت سرد و خشک بودن، به انباشتهشدن سموم در بدن سرعت میبخشد. برای از بینبردن رادیکالهای آزاد، سمزدایی فرایندی مهم و حیاتی به شمار میآید. دمنوش بادرنجبویه به دلیل دارا بودن ترکیبات فنولی آنتیاکسیدان، تأثیرات مخرب رادیکالهای آزاد را خنثی کرده و باعث تحریک سیستم ایمنی بدن میشود. فعالیتهای هورمونی و مسیرهای متابولیکی مرتبط با توسعهٔ سرطان را بهوسیلهٔ آنزیمهای سرطانی مهار میکند. دارای خواص ضدالتهابی بوده و قبل یا بعد از فعالیت ورزشی، برای تقویت ماهیچهها و جلوگیری از آسیب بافتی میتوان آن را نوشید. طبق مطالعات اخیر، خواص ضدباکتریایی این دمنوش نیز ثابت شده است.
مزاجی گرم و خشک دارد. این گیاه معطر بهطور سنتی و دارویی بهعنوان دمنوشی برای آرامبخشی، ضداسپاسم، مسکن، تقویتکنندهٔ گردش خون، تحریک رشد مو و بهبود اختلال حافظه توصیه میشود. این دمنوش برای افرادی که میگرن با منشأ عصبی یا استرس دارند، بسیار مفید است. دمکردهٔ این گیاه دارویی با تحریک ترشح صفرا و تقویت کبد، هاضمه را بهبود بخشیده و اثرات ضدنفخ دارد. رزماری خاصیت ضدمیکروبی داشته و برای ضدعفونی سیستم تنفسی و رفع بوی نامطبوع دهان استفاده میشود. مطالعات اخیر دانشمندان نشان میدهد که این گیاه علاوه بر دارا بودن آنتیاکسیدان، خواص ضدالتهابی قابلتوجهی دارد.
نویسنده: محدثه قادیان خورشیدی
![]()
خواب از اساسیترین نیازهای انسان میباشد که علاوه بر حفظ سلامت جسمی و روانی، موجب کاهش تنیدگی، تقویت قوهٔ سازش و تمرکز فعالیتهای روزمره میشود. با بررسی قسمتهای مختلف سیکل زندگی انسان، تقریباً حدود یکسوم عمر انسان به خواب اختصاص دارد؛ یعنی هر انسان چیزی حدود ۲۵ سال از عمر خود را صرف خواب میکند.
هرگونه محرومیت از خواب، آثار سوء و متعددی را بر جسم و روان آدمی بهجا میگذارد. محرومیت از خواب در صورت خواب ناکافی و بهصورت کاهش در کمیت، کیفیت و تداوم خواب میباشد. خواب بهصورت مداوم نیست و سیکل آن بهطور منظم میباشد. محرومیت از خواب بههمخوردن خواب و تجربهای نادر است که در اکثر موارد بهصورت تظاهرات پیشرفته و بهصورت تحریکپذیری، اختلالات ذهنی و شخصیتی و اختلال در عملکرد شغلی ـ اجتماعی فرد ظاهر میشود.
این مشکلات خواب و بیخوابی باعث اختلال در عملکرد شغلی و سبک زندگی فرد میشود. پس خواب نقش مهمی در زندگی روزمرهٔ افراد دارد و در این بخش به تعریف خواب و اختلالات آن میپردازیم.
خوابیدن باعث میشود که تواناییهای ادراکی خود، مانند حافظه، صحبتکردن و تفکر خلاق را در حد مطلوب نگه داریم. بهعبارت دیگر، خواب نقش مهمی در رشد مهارتهای مغزی ما دارد تا به حال فکر کردهاید چقدر از زندگیتان را خواب بودهاید؟ هر انسان بهطور متوسط یکسوم طول عمرش را در خواب سپری میکند. وقتی میخوابید، ضربان قلبتان کاهش مییابد و ماهیچههایتان شل میشوند؛ تنفستان هم آهستهتر میشود و کمتر به محرکهای دنیای خارج واکنش نشان میدهید. خواب انرژی بدن شما را دوباره ذخیره میکند و به شما کمک میکند تا واقعیاتی را که در طول روز اتفاق افتاده، مرور کنید و به خاطر بسپارید.
البته در نظر داشته باشید خوابیدن و خواب دیدن هم مثل هر کار دیگری که بدن شما انجام میدهد، تحت فرمان و کنترل مغزتان انجام میگیرد. صبح بیدارشدن هم مثل بهخاطر سپردن اینکه شما چه کسی هستید و یا اینکه کجا زندگی میکنید، همه و همه بر عهدهٔ مغز و تحت فرمان این عضو از بدن شماست. در حقیقت، مغز یک مرکز کنترل قابلتوجه است. حتی همین حالا که در حال خواندن این جملات هستید، میتوانید فکر کنید، نفس بکشید و حرکت هم بکنید. تصمیمگیریها، فکرکردنها، آرزوها و خوابدیدنها همگی از سوی مغز شما اداره میشوند. به همین دلیل است که مغز انسان ظاهری شبیه مغز گردو به خود گرفته است.
با افزایش سن، بدن به خواب کمتری نیاز پیدا میکند. یک کودک به ۱۶ ساعت خواب روزانه نیازمند است، ولی وقتی فردی به سن ۶۰سالگی میرسد، به کمتر از ۷ ساعت خواب نیاز دارد تا نیاز خواب روزانهٔ بدن خود را برطرف کند.
اگر فردی برای مدتی طولانی بیدار بماند، ممکن است به انواع بیماریهای روحی، مثل پارانویا و توهم، مبتلا شود. البته اگر گاهوبیگاه دچار بیخوابی میشوید، نباید نگران باشید؛ هیچ ضرر طولانیمدتی شما را تهدید نمیکند.
سیکل خواب و بیداری هر فردی معمولاً ۲۴ ساعت طول میکشد؛ اما اگر بهنحوی شما را از دانستن زمان و ساعت محروم کنند، این سیکل میتواند کمکم طولانیتر شود و به حدود ۲۵ ساعت برسد.
به این ترتیب، هر فردی در بدنش یک ساعت بیولوژیکی مخصوص به خود دارد. این ساعت با منطقهای از مغز به نام هیپوتالاموس در ارتباط است که قسمتی از آن مستقیماً به چشمها مرتبط میشود.
با استفاده از دستگاه سنجش فعالیت الکتریکی مغز (EEG) که دانشمندان با استفاده از الکتروانسفالوگرافی زیستی، فعالیت الکتریکی مغز را در طول ۵ مرحله از خواب اندازهگیری کردهاند، وقتی خواب میروید، همزمان با کاهش فعالیت مغزتان از مراحل ۱ تا ۴ عبور میکنید.
مرحلهٔ ۴ عمیقترین مرحلهٔ خواب است و سپس ۵ تا ۱۵ دقیقه پیش از شروع مرحلهٔ ۵، مراحل ۱ تا ۴ بهطور معکوس طی میشود.
مرحلهٔ ۵، مرحلهای است که در آن حرکات سریع چشم دیده میشود و بهاختصار REM نامیده میشود. پدیدهٔ خواب دیدن هم در این مرحله اتفاق میافتد.
⏱️ کل این سیکل حدود ۹۰ دقیقه به طول میانجامد و در کل شب چند مرتبه تکرار میشود.
هیچکس تا به حال نتوانسته است پاسخ قطعی این سؤال را بیابد. برخی روانکاوان معتقدند خوابها کلیدی به ضمیر ناخودآگاه ما هستند.
برخی محققان نیز فکر میکنند خواب دیدن سبب میشود بدن ما در حالت خواب باقی بماند. دیگران نیز بر این باورند که خوابها و رؤیاها مسیرهایی هستند که بهوسیلهٔ آن، مغز اطلاعات غیرضروری خود را حذف میکند و اطلاعات مهمی را که باید ذخیره داشته باشد حفظ میکند.
کمبود خواب و اختلالات مربوط به مکانیسم خواب و بیداری از شایعترین مشکلات جهان کنونی است. گروهی از بیخوابی رنج میبرند و عدهای از خوابآلودگی مزمن شکایت دارند.
خواب کافی و مناسب، مکانیسم مهمی برای مبارزه با عوامل بیماریزا بوده و نقش مهمی در حفظ سلامت بدن و عملکرد شناختی مطلوب دارد. از این رو پیشرفتهای زیادی در درک مکانیسمهای مغز جهت کنترل خواب و بیداری انجام شده است.
اختلالات خواب عبارتاند از: خرخر، کمخوابی، پرخوابی، خوابگردی، فلج خواب، کابوس، هراس شبانه، خوابترسی، دندانقروچه، شبادراری و خوابهای تجزیهای. علاوه بر اینها، خواب میتواند با آشفتگیهای ادراکی هنگام به خواب رفتن (پیشخواب) و بیدار شدن (پسخواب) همراه باشد. اینگونه اختلالات معمولاً در رشتهٔ خوابشناسی یا روانشناسی خواب بررسی میشوند.
بهسختی به خواب رفتن و خواب گسسته، از انواع بیخوابی هستند که گمان میرود از هر سه نفر، یک نفر به آن دچار است. بیخوابی میتواند نتیجهٔ مشکلات روحی (مانند افسردگی، اضطراب و اسکیزوفرنی) یا بیماریهای جسمی مانند بیماریهای قلبی، آلزایمر و اختلالات هورمونی باشد.
نویسنده: حدیثه اقدمی
همهٔ انسانها برای شادی و لذت خلق شدهاند و وسایل لازم برای شادکامی را نیز در اختیار دارند. هرکس خودش میداند که از نظر درونی واقعاً شاد است یا خیر؛ لذا شادی را احساس رضایت باطنی و احساس لذت از زندگی معنا میکنند.
در گذشته، روانشناسی بهجای توجه به هیجانات مثبت، از جمله شادکامی، بیشتر بر هیجانات منفی مثل اضطراب و افسردگی تمرکز میکرد. لیکن در چند دههٔ اخیر، علاقهٔ بسیاری از محققان و نویسندگان به سوی لذت، شادکامی و رضایت از زندگی معطوف شده است.
شادکامی صفت یا حالتی است که با خشنودی، شادی، لذت، خوشحالی و خرسندی مشخص میشود. اگر بخواهیم اصطلاحی فنیتر آن را تعریف کنیم، باید بگوییم که نوعی حالت عاطفی مثبت با ارزیابی شناختی ـ عاطفی مثبت است؛ به عبارت دیگر، شادکامی احساس آرامش ذهنی است.
از نظر روانشناسان، دو نوع شادکامی وجود دارد: یک نوع شادکامی متأثر از وقایعی است که در طول زندگی رخ میدهند و دیگری احساس درونی فرد است که آیا حس شادی دارید یا نه.
نِتِل شادکامی را در سه سطح مطرح میکند که به سطوح سهگانهٔ نِتِل مشهور است و شامل موارد زیر میباشد:
شاید برایتان سؤال شده که چرا برخی افراد از دیگران شادتر هستند. بنا به این پرسش که گویای عوامل موقعیتی است، با اینکه خصیصههای شخصیتی پیشبینیکنندهٔ قوی شادکامیاند، اما مهمترین تعیینکنندهٔ آن نیستند. شواهد نشان میدهد ۴ عامل از ۵ عامل بزرگ شخصیت، افراد را نسبت به شادکامی مستعد مینمایند:
همچنین اجماع بر رابطه بین ثبات هیجانی و برونگرایی با تفاوتهای خلقی، پایههای زیستی شادکامی را بنا مینهد.
مطالعات اخیر نشان میدهند که ژنهای خاصی در افراد باعث شکلگیری خلقوخو شده و با تعامل محیط و رشد فرد در شکلگیری شخصیت آن سهم میگیرند. شواهد قابل ملاحظهای از مطالعات طولی در مورد پیوند میان خلق و صفات شخصیتی وجود دارد.
طبق این نظریه، خلق مثبت بهوسیلهٔ انتقالدهندههای عصبی، همانند دوپامین و سروتونین، ایجاد میشود. پس این حالت میتواند توسط دارو ایجاد شود یا تمرینات ورزشی و تحرک منجر به فعالیت اندورفینها و در نتیجه ایجاد خلق مثبت و شادی شود.
طبق تحقیقات انجامشده، برونگرایان شادترند؛ چراکه ارتباط اجتماعیشان بیشتر است و فعالیت اجتماعی بیشتری دارند.
طبق شواهد این نظریه، پول مردم را شاد میسازد، مشروط بر اینکه خیلی فقیر باشند. همچنین داشتن خانه، شغل و همسر و سلامتی از منابع دیگر شادکامی هستند. اما تأثیر این عوامل در ایجاد شادکامی بسیار زودگذر میباشد. علت اینکه افراد با این عوامل رضایت و شادی کمی به دست میآورند، به عوامل شناختی مختلف، مانند مقایسه با گذشته یا با دیگران، بستگی دارد. اما منابع مهمتری برای شادکامی وجود دارد که به نظر میرسد هیچکدام از این نیازها را برآورده نمیسازد.
درنهایت، خوشبینی و شادکامی یک انتظار کلی است، مبنی بر اینکه در آینده بیشتر رویدادهای خوب اتفاق میافتند تا رویدادهای بد. افراد خوشبین در رویارویی با دشواریها، به دنبال کردن هدف باارزش خود ادامه میدهند و با بهکارگیری راهبردهای کنارآمدن مؤثر، خودشان و حالتهای شخصیشان را تنظیم میکنند تا اینکه بتوانند به هدف خود برسند. یکی از عوامل مؤثر بر شادکامی، خوشبینی است.
والدین خوشبین به احتمال زیاد فرزندانی خوشبین دارند و والدین بدبین، دارای فرزندانی بدبین خواهند بود. در این زمینه دو فرضیه مطرح است:
مطالعات دوقلوها به ما نشان میدهند که یک ویژگی خاص، مانند توانایی، ارثی است؛ اما نمیتوان چنین مطرح ساخت که آن صفت بهصورت مستقیم، ژنتیکی است. این به معنی آن نیست که ژنهایی برای خوشبینی وجود ندارند. شما بهعنوان پدر یا مادر باید این احتمال را آگاهانه در نظر بگیرید که مواجه شدن کودک با موفقیتهای متعدد، او را به خوشبینی ترغیب خواهد کرد.
وقتی والدین هیجاناتی را تجربه میکنند، کودکان این سبک تربیتی را از پدر و مادر میآموزند. در صورتی که آنها بدبین هستند، لازم است سبک خود را تغییر دهند؛ زیرا مربیان و معلمان نیز بسیار تأثیرگذار هستند. کودکان بعد از اینکه از جانب مربیانی که آنان را محترم میشمرند مورد انتقاد قرار بگیرند، بهسرعت با همان سبک تبیینی آنها به انتقاد از خود میپردازند.
در بله با ما گفتگو گنید.