امام علی (ع) می‌فرماید: «زَکاةُ العِلمِ بَذلُهُ لِمُستَحِقِّهِ وَإجهادُ النَّفسِ فِ العَمَلِ بِهِ»؛ زکات دانش، آموزش به کسانی است که شایسته آن‌اند و کوشش در عمل به آن است.

امروزه بسیاری از مردم برای حل بیماری‌ها و مشکلاتشان به متخصصان طب طبیعی مراجعه می‌کنند و برخی هم در یادگیری طب قدم می‌گذارند تا سبک زندگی طبیعی‌تری داشته باشند. مکتب طب طبیعی بر پایه اصول و مبانی معلوم و خاصی شکل گرفته است که با استدلال و منطقی کاملاً علمی پذیرفته شده است؛ به عنوان ریشه‌های ثابت و استوار طب، فهم درست از آن نتایج سودمندی را در شناخت و درمان بیماری‌ها و مهم‌تر از آن، حفظ سلامت و پیشگیری از بیماری ایجاد نموده است.

بخش نظری طب طبیعی به بیان مبانی و اصولی در طب می‌پردازد که به وجود آمدن و تعادل انسان به وجود آن‌ها بستگی دارد. فهم مناسب این مطالب در تشخیص و درمان بیماری‌ها و نیز در تغذیه و حفظ‌الصحه بسیار ارزشمند می‌باشد و به همین خاطر است که فراگیری علم امور طبیعیه برای طبیبان مکتب طب طبیعی از مهم‌ترین اولویت‌ها بوده و بسیار خوب و لازم است. البته برای پزشکان نوین هم به اندازه خود می‌تواند خیلی کاربردی باشد.

در طب، راه‌های شناخت بسیاری وجود دارد که می‌توان ریشه‌های بیماری‌ها را به کمک آن‌ها تشخیص داد. یکی از این راه‌ها آزمایشگاه است. یکی دیگر از راه‌های تشخیص، ظاهر بدن است؛ مثل ناخن، نبض، عنبیه، زبان و... . راه تشخیصی که اهل‌بیت (ع) در روایات مطرح کرده‌اند، مزاج‌شناسی است. در زمان قدیم بر روی مزاج‌شناسی تمرکز و تسلط پیدا می‌کردند و با همین مزاج‌شناسی سخت‌ترین بیماری‌ها را درمان می‌کردند. در جهان اسلام تأکید بسیاری از جانب حضرت محمد (ص) و اهل‌بیت مکرم ایشان به مسلمانان شده است مبنی بر فراگرفتن علوم و به کارگیری آن‌ها در راه درست که در این رابطه بیش از پنجاه حدیث موثق داریم.

امام صادق (ع) می‌فرماید: «لَسْتُ أُحِبُّ أنْ أرَى الشَّابَّ مِنْکُمْ إلاّ غَادِیاً فِی حَالَیْنِ: إمَّا عَالِماً أوْ مُتَعَلِّماً»؛ دوست ندارم جوانی از شما (شیعیان) را جز بر دو گونه ببینم: دانشمند یا دانشجو.

راه نجات و سعادت بشر چه در امور اخروی و چه دنیوی، تمسک به معارف کتاب و سنت شریف می‌باشد. چنانچه آموزه‌های ما از منبع وحیانی ثقلین سرچشمه گرفته باشد، قادر خواهیم بود در پرتو منطق و عقلانیت، راه صحیح زیستن را یافته و زندگی سالم، شاداب و هدفمندی را تجربه نماییم و هرچه از این منبع لایزال فاصله بگیریم از سعادت و بهروزی بی‌بهره خواهیم شد. از طرفی معارف وحیانی، خطوط کلی و اصول و حتی در مواردی جزئیات زیست سالم را به دقت و ظرافت تبیین کرده است؛ از جمله خطوط کلی علم نفس در ظاهر و باطن را بیان نموده است.

یکی از علومی که بر آن تأکید شده و جایگاه ویژه‌ای در دین ما دارد، علم طب است که گفته می‌شود بیش از یازده هزار روایت مربوط به طب و سبک زندگی سالم داریم که همین نشان‌دهنده جایگاه ویژه این علم در اسلام و ضرورت گسترش آن است. یکی از علوم طبی که در زندگی ما تأثیر بسیار دارد و روایات زیادی در مورد آن داریم، بحث مزاج‌شناسی است.

نگارنده بر آن است که ان‌شاءالله شما مخاطبین عزیز را با دریچه‌ای از علوم طبیعت روبه‌رو نماید تا یادگیری این علوم ارزشمند به شما در داشتن زندگی بهتر کمک نموده و بتوانید از مطالب به نحو احسن استفاده کنید.

جهت تعجیل در ظهور آقا امام زمان (عج) و سلامتی دوستان یاری‌کننده ۱۰ صلوات عنایت بفرمایید.
اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم

محمد محسن عزیزی
۱۳۹۷/۸/۱۷